• Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
  • Vërtet na kanë ndihmuar këto leksione.
    Egzistojnë mundësi për të prezantuar në të njejtin nivel cilësor konkurencën në treg në tre forma:
    1-Metoda matematikore .
    2-Metoda grafike.
    3-Metoda llogjike.
    Është fjala për skanimin ekonomik .....
    Faleminderit !
    Are you sure you want to
    Your message goes here
No Downloads

Views

Total Views
10,040
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4

Actions

Shares
Downloads
543
Comments
1
Likes
8

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • 1 1

Transcript

  • 1. Monopoli © 2002 by Nelson, a division of Thomson Canada Limited
  • 2. Cështjet kyce
    • Pse paraqiten monopolet
    • Vendimet mbi prodhimin dhe cmimet
    • Mirëqenia dhe monopoli
    • Politika publike dhe monopoli
    • Diskriminimi i cmimeve
  • 3. Monopoli
    • Një firmë konsiderohet si monopol kur:
      • është shitësi i vetëm i produktit të saj
      • Produkti i saj nuk ka zëvendësues të përafërt
      • Ka aftësi për të ndikuar në cmimin e tregut të produktit të saj
  • 4. Monopoli
    • Një Monopol i pastër ekziston kur një firmë është prodhuesi ose shitësi i vetëm i një produkti që nuk ka ndonjë zëvendësues të përafërt.
  • 5. Pse të mësojmë për monopolin?
    • Vlerësohet se rreth 5% e produktit vendor ofrohet nën kushte të monopolit.
    • Na ndihmon të kuptojmë strukturat e zakonshme sic janë konkurrenca monopolistike dhe oligopoli.
  • 6. Pse paraqiten monopolet
    • Arsyeja bazë e paraqitjes së monopolit janë Barierat e hyrjes në treg.
  • 7. Monopoli: Barierat e hyrjes Pronësia e burimeve kyce
  • 8. Monopoli: Barierat e hyrjes Pronësia e burimeve kyce Barierat legale nga qeveria
  • 9. Monopoli: Barierat e hyrjes Pronësia e burimeve kyce Barierat legale nga qeveria Shkalla e lartë e ekonomizimit
  • 10. Barierat: Burimet e monopolit
    • Një pronar i vetëm i një burimi të rëndësishëm që nuk mund të dyfishohet lehtë, sic është rasti me disa burime natyrore.
  • 11. Monopolet e krijuara nga qeveria
    • Patentat dhe ligjet mbi të drejtat e autorit janë burimet kryesore të monopoleve të krijuara nga qeveria.
      • Disa barëra të reja
    • Qeveria po ashtu kufizon hyrjet duke i dhënë të drejtën ekskluzive për shitjen e një të mire të caktuar në tregje të ckatuara një firme.
      • Televizioni kabllovik lokal
  • 12. Monopolet natyrale
    • Një industri është monopol natyral kur një firmë e vetme mund t’ia ofrojë një të mirë apo shërbim tërë tregut me një kosto më të ulët se që mund ta arrinin dy firma apo më shumë firma .
      • Shkalla minimale e ekonomizimit e madhësisë së një firme është aq e lartë sa që një firmë e vetme mund ta furnizojë tregun në mënyrë eficiente.
      • P.sh. KEK
  • 13. Pyetje!
    • Cilat janë tre arsyet kryesore pse ekziston monopoli në treg?
    • Trego dy shembuj të monopoleve dhe shpjego arsyet për secilin.
  • 14. Sjellja e monopolit Monopoli vs. Firma konkurrente
    • Monopoli
    • Prodhues i vetëm
    • Lakorja e kërkesës është me pjerrësi negative
    • Casktues i cmimit
    • Zvogëlon cmimin për të rritur shitjet
    • Lakorja e të hyrave marxhinale ëshë nën atë të kërkesës
  • 15. Sjellja e monopolit Firma konkurrente vs. Monopoli
    • Firma konkurrente
    • Një nga shumë firma
    • Lakorja e kërkesës është horizontale
    • Pranues i cmimit
    • Shet shumë ose pak me cmim të njëjtë
    • Lakorja e të hyrave marxhinale është horizontale
  • 16. Të hyrat e Monopoli
    • Të hyrat totale: Q x P = TR
    • Të hyrat mesatare: TR ÷ Q = AR
    • Të hyrat marxhinale: TR ÷ Q = MR
    • Të hyrat marxhinale të një monopolisti janë gjithmonë më të vogla sesa cmimi i produktit, për shkak se lakorja e kërkesës është me pjerrësi negative.
    • Lakorja e të hyrave marxhinale shtrihet nën lakoren e kërkesës.
  • 17. Lakorja e kërkesës së monopolit Cmimi Sasia Kërkesa
  • 18. Lakorja e të hyrave marxhinale dhe kërkesës së monopolit Cmimi Sasia Kërkesa Të hyrat marxhinale
  • 19. Të hyrat marxhinale të monopolit
    • Kur një monopol zvogëlon cmimin për të shitur një sasi më të madhe, e hyra shtesë e realizuar nga sasitë e shitura më parë do të zvogëlohet.
    • Kemi dy efekte në të hyra kur cmimi zvogëlohet :
      • Efekti i autputit Q
      • Efekti i cmimit P
  • 20. Maksimizimi i fitimit të monopolit
    • Sasia fitim-maksimizuese e monopolistit përcaktohet nga pikëprerja e lakores së të hyrave marxhinale dhe lakores së kostos marxhinale.
    • Vlen rregulla e njëjtë e maksimizimit të fitimit sikur te firmat konkurrente .
    • MR = MC
  • 21. Maksimizimi i fitimit të monopolit Cmimi Sasia D MR
  • 22. Maksimizimi i fitimi i monopolit Cmimi Sasia MC = Oferta D MR
  • 23. Maksimizimi i fitimi i monopolit Cmimi Sasia MR=MC MC = Oferta D MR
  • 24. Maksimizimi i fitimi i monopolit
    • Në tregjet me konkurrencë të plotë cmimi është i barabartë me koston marxhinale. Në tregjet e monopolizuara cmimi tejkalon koston marxhinale.
  • 25. Cmimi fitim-maksimizues i monopolit Cmimi Sasia MC = Oferta D MR
  • 26. Cmimi fitim-maksimizues i monopolit Cmimi Sasia P M Q M MC = Oferta D MR Cmimi që i përgjigjet sasisë fitim-maksimizuese
  • 27. Maksimizimi i fitimi i monopolit
    • Në tregjet me konkurrencë të plotë cmimi është i barabartë me koston marxhinale. Në tregjet e monopolizuara cmimi tejkalon koston marxhinale.
      • Përderisa kostoja totale mesatare është nën cmimin e monopolistit, ai do të realizoj fitim ekonomik.
  • 28. Maksimizimi i fitimi i monopolit Cmimi Sasia P M Q M Cmimi i monopolit Sasia e monopolit MC = Oferta D MR
  • 29. Maksimizimi i fitimi i monopolit Cmimi Sasia P M Q M Lakorja e kostos totale mesatare të monopolit MC = Oferta D MR
  • 30. Maksimizimi i fitimi i monopolit Cmimi Sasia P M Q M Fitimi i monopolit! MC = Oferta D MR ATC
  • 31. Pyetje!
    • Shpjego se si një monopolist zgjedh sasinë e prodhimit dhe cmimin.
  • 32. Mirëqenia dhe monopoli
    • Monopoli çon drejt një alokimi joeficient të burimeve, duke shkaktuar kështu dështimin e maksimizimit të mirëqenies totale ekonomike .
    • Monopolisti prodhon sasi më të vogël se ajo që është efiçiente për shoqërinë .
  • 33. Mirëqenia dhe monopoli
    • Me cmimet monopoliste disa konsumatorë potencialë e vlerësojnë produktin më shumë sesa është kostoja marxhinale, por më pak sesa cmimi monopolist.
    • Këta konsumatorë vendosin mos ta blejnë produktin.
    • Përcaktimi i cmimeve në monopol parandalon disa transaksione që kanë dobi reciproke.
  • 34. Mirëqenia dhe monopoli : Humbja neto
    • Për shkak që monopoli i cakton cmimet më të larta se kostoja marxhinale, ai vendos një ngarkesë që është e ngjashme me taksën.
    • Ngarkesa ndikon që sasia e shitur të zvogëlohet në krahasim me atë që është optimale për shoqërinë.
  • 35. Maksimizimi i fitimit i monopolit Cmimi Sasia P M Q M Cmimi i Monopolit Sasia e monopolit MC = Oferta D MR
  • 36. Maksimizimi i fitimit i monopolit Price Quantity P M Q M Efficient Quantity! MC = Supply D MR
  • 37. Maksimizimi i fitimit i monopolit Cmimi Sasia P M Q M MC = Oferta D MR
  • 38. Maksimizimi i fitimit i monopolit Cmimi Sasia P M Q M Humbja neto e monopolit MC = Oferta D MR
  • 39. Politika publike ndaj monopolit: Qeveria mund të intervenojë duke. . .
    • Krijuar një treg konkurrencial
      • Zbaton ligje mbi konkurrencën
    • Rregulluar sjelljen e monopoleve
      • Kontrollimi dhe rregullimi i cmimeve
    • Pronësia publike
      • Qeveria e menaxhon vet monopolin
    • Mos bërë asgjë
  • 40. Pyetje!
    • Përshkruaj mënyrat se si politikëbërësit mund t’iu përgjigjen joefiçiencës së shkaktuar nga monopoli.
    • Trego një problem potencial lidhur me secilën prej këtyre përgjigjeve politike.
  • 41. Diskriminimi i cmimeve: Vegël e monopolit
    • Praktikimi i caktimit të cmimeve të ndryshme për njësi të ndryshme të produktit të njëjtë e që nuk bazohet në kosto.
      • Nuk është e mundur në tregun me konkurrencë të plotë.
    • Dy efekte të rëndësishme:
      • Mund të rris fitimin e monopolistit.
      • Mund të zvogëlojë humbjen neto duke rritur tepricën e prodhuesit e jo të konsumatorit.
  • 42. Shembuj: Diskriminim i cmimit
    • Norma të distancave të mëdha: minuti i parë, minutat që pasojnë
    • Biletat e aerokompanive: klasi i parë , në grup, qëndrim gjatë natës, një drejtim vs. kthyese
    • Kuponat për lirime në cmim
    • Normat e dobisë: resident, biznesor
    • Tarifat dy pjesëshe, p.sh. cmimi i hyrjes në llunapark dhe më pas një cmim për cdo lojë
  • 43. Pyetje!
    • Trego dy shembuj të diskriminimit të cmimit.
    • Si ndikon diskriminimi perfekt i cmimit në tepricën e konsumatorit, të prodhuesit dhe në tepricën totale?
  • 44. Përhapja e monopolit
    • Sa janë të përhapur problemet lidhur me monopolet?
      • Fuqia e monopolit është e shprehur. Shumica e firmave kanë pak kontroll mbi cmimet, për shkak të diferencimit të produkteve.
        • Coca-cola vs RC cola
      • Firmat me fuqi substanciale të monopolit jaën të rralla. Shumë pak produkte janë vërtetë unike.